Berichten, Blog

Mantelzorg(er)

De term mantelzorger is in de jaren 70 bedacht door internist en grondlegger van de mantelzorg Joop Hattinga – Verschure (17 februari 1914 – 17 maart 2006). Joop Hattinga – Verschure was een Nederlandse medicus en scheikundige en heeft in 1972 het begrip mantelzorg bedacht. Tijdens zijn werk als hoogleraar ziekenhuiswetenschappen bij de Medische Faculteit Utrecht heeft hij zich verdiept in de vraag wat het wezen van zorg precies is. Volgens hem is de zorg van de ene mens voor de andere, naast professionele zorg, erg belangrijk. Hij noemt dit mantelzorg, zorg die mensen verwarmt omdat ze elkaar er ‘als een mantel mee omgeven’. Kenmerkend aan mantelzorg is dat de lijnen tussen de betrokkenen kort zijn en dat een individu zowel zorgverlener als zorgontvanger kan zijn. In de Wmo die in 2007 werd geïntroduceerd zijn de ideeën van Hattinga Verschure terug te vinden.

Een citaat uit het boek ‘Het verschijnsel zorg’ van Joop Hattinga – Verschure over mantelzorg:
Zorg in een kleine groep, waarin de leden in een onderlinge relatie staan, op basis van emotionele banden. Het is warme zorg, als een warme mantel, die beschut en beveiligt, onvoorwaardelijk, met een persoonlijk karakter en onbaatzuchtig. 

De rijksoverheid formuleert mantelzorg tegenwoordig als volgt:
U geeft mantelzorg als u hulp biedt aan iemand. Niet omdat u een hulpverlenend beroep heeft, maar omdat u een sociale relatie met die persoon heeft. Zoals met een familielid, vriend of buren. Door deze hulp kan de ander zich redden, thuis blijven wonen en deelnemen aan de samenleving. 

Op de website van  MEE Mantelzorg kun je de mantelzorgtest doen. MEE benadrukt dat mantelzorg iets anders is dan vrijwilligerswerk. In beide gevallen wordt de persoon in kwestie niet betaald. Echter, mantelzorgers kiezen er niet voor om te gaan zorgen: het overkomt hen en ze kunnen er niet zomaar mee stoppen.

Enkele cijfers over mantelzorg:
Volgens het CPB/CBS was in 2016 32% van de bevolking van 16 jaar en ouder mantelzorger! Het percentage mantelzorgers is significant hoger onder vrouwen dan onder mannen; 8,6% van de mantelzorgers ervaart een ernstige belasting als gevolg van helpen en 20% van de mantelzorgers helpt meer dan 8 uur per week, vaak al gedurende een langere tijd.

Het is, gezien de cijfers, dan ook niet zo verwonderlijk dat overbelasting en eenzaamheid op de loer liggen. Omdat ook mantelzorgers af en toe vrije tijd nodig hebben, kunnen zij een beroep doen op respijtzorg. Hun zorgtaken worden dan tijdelijk overgenomen, waardoor ze de zorg beter kunnen volhouden. Als er kosten aan verbonden zijn, kan de mantelzorger die mogelijk vergoed krijgen door de gemeente, het zorgkantoor of via de zorgverzekeringeng.

Werkende mantelzorgers kunnen gebruik maken van zorgverlof. Tijdens kortdurend zorgverlof krijgen werknemers ten minste 70 procent van hun salaris. Tijdens langdurend zorgverlof hoeft de werkgever geen salaris te betalen. Sinds 1 juli 2-15 is het zorgverlof uitgebreid. Mantelzorgers kunnen nu ook zorgverlof opnemen voor anderen dan hun partner of kind, bijvoorbeeld voor een vriend, broer of zus.

Lies Bonsang
NAH-coördinator

 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *